“Körfezray Metro Projesi” kapsamında İzmit ilçesinde bulunan 5 istasyon bölgesinde çalışmalar yoğun şekilde devam ediyor.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Kocaeli Büyükşehir Belediyesi işbirliğiyle başlanan “Körfezray Metro Projesi’nde” çalışmalar devam ediyor. Bu kapsamda, İzmit ilçesinde bulunan Seka Devlet Hastanesi, Kuruçeşme, Sekapark, Milli İrade Meydanı ve Otogar istasyonlarında çalışmalar tüm hızıyla sürdürülüyor.
Körfezray metro projesi dahilinde Seka Devlet Hastanesi çevresinde forekazık çalışmaları tamamlandı. Hafriyat çalışmalarının devam ettiği istasyon sahasında segment üretim fabrikasının dış cephe kaplamalarında sona gelindi. Yer altında tünel açmak için kullanılacak tünel açma makinesinin parçalarının montajına başlandı.
Proje kapsamında Seka Devlet Hastanesi istasyonunun yanı sıra 4 istasyon daha bulunuyor. Kuruçeşme istasyonunda saha kapaması tamamlanırken, alan içerisindeki ağaçların taşıma işleri Park ve Bahçeler Dairesi Başkanlığı ekipleri tarafından yapılıyor. Saha kapama çalışmaları tamamlanan Sekapark İstasyonu alanında 12 arkeolojik sondaj kuyusu açıldı. Açılan kuyular neticesinde hazırlanan rapor Kültür Varlıkları Kurulu’na sunuldu.
Saha kapama çalışması yapılan Milli İrade İstasyonunun bulunduğu Anıtpark’ta bulunan Kızılay binası taşındı. Alanda bulunan reklam panoları ve ağaç gibi donatıların deplase çalışmaları yapılıyor. Otogar istasyonunda ise çalışma sahası kısmi olarak kapatılırken, tam kapamanın yapılabilmesi için alternatif yollarının yapımının tamamlanması bekleniyor. Çalışma sahasının içerisindeki ağaçların taşıma işlemleri de devam ediyor.
Faaliyete geçtiğinde metro hattının günde 300 bin yolcu, daha ileriki zamanlarda ise günde 500 bin yolcunun taşınması hedefleniyor. 1.8 milyar dolar hat yapımı, 400 milyon dolar araç yatırımı olmak üzere toplam 2,2 milyar dolar yatırım bütçesi bulunan proje, Kocaeli’de tek seferde hayata geçirilecek en büyük yatırım olması ile ön plana çıkıyor. Körfezray Metro Hattı, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin Ulaşım Master Planı’nda da yer alıyor.
Kocaeli Kuzey Hafif Raylı Sistem Hattı’nın 1. aşamasında 26,85 kilometrelik raylı sistem hattı ve 18 istasyon yapılması ulaşım konforunu da beraberinde getirecek. Buna göre Kocaeli’nin doğu-batı aksında başlangıçta günlük yaklaşık 300 bin yolcu, yılda ise 101 milyon yolcunun taşınması hedefleniyor.
Kocaeli genelinde yürütülen sıfır atık faaliyetlerinin ele alındığı toplantı, mayıs ayında Dilovası Belediyesi’nin ev sahipliğinde gerçekleştirildi. Toplantıda sürdürülebilir çevre hedefleri ve 2025-2030 yıllarına yönelik sıfır atık stratejileri masaya yatırıldı.
Her ay farklı bir ilçede düzenlenen “Sıfır Atık Yönetim Sistemi Değerlendirme Toplantısı” mayıs ayında Dilovası Belediyesi’nin ev sahipliğinde düzenlendi. Dilovası Belediye Başkanı Ramazan Ömeroğlu’nun da katıldığı toplantıya Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı Sıfır Atık Şube Müdürü Hüseyin Kılıç, ilçe belediyelerinin iklim değişikliği ve sıfır atık, temizlik işleri ve çevre koruma birimlerinden sorumlu şube müdürleri ve teknik personelleri katıldı. Sıfır atık faaliyetleri üzerine görüş alışverişinin yapıldığı toplantıda Dilovası Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Şube Müdürü Erdal Ecer, tüm atıkların (park-bahçe atığı, tadilat atığı, hacimli atık, geri kazanılabilir atıklar vb.) kaynağında ayrı toplama çalışmaları, eğitici-bilinçlendirici faaliyetler, mobil atık getirme merkezleri işletimi, atık getirme merkezi kurulumu ve atık yönetimine ilişkin faaliyetler hakkında bilgilendirici sunum gerçekleştirdi.
2025-2030 il sıfır atık yönetim sistemi planı
Sıfır atık yönetim sistemine ilişkin il genelinde yapılan çalışmaların da değerlendirildiği toplantıda, 2025-2030 yılları arasında yapılacak il sıfır atık yönetim sistemi planının oluşturulmasına yönelik hazırlık çalışmaları, strateji hedef ve politikalara yönelik bilgilendirmeler yapıldı. Bunun yanı sıra park-bahçe atıkları ve hacimli atıkların yönetimi, atık toplama kampanyaları, Türkiye Çevre Haftası etkinlikleri gibi konularda yürütülen çalışmalar anlatıldı. Büyükşehir tarafından İl genelinde oluşan atıkların yönetiminde sağlıklı envanter tutmak, atık verilerini kayıt altına almak, yapılan etkinlik organizasyon ve benzeri faaliyetlerin takibinin yapılmasını sağlayacak bir yazılım uygulaması olan ÇEVBİS (Çevre Bilgi Sistemi) kullanımına yönelik bilgilendirme yapıldı. İlçe Belediyeleri temsilcilerinin interaktif katılımları ile gerçekleşen toplantıda, daha temiz ve sürdürülebilir bir gelecek için kararlılıkla yürütülen çalışmalar ve öneriler de detaylı bir şekilde ele alındı.
Kartepe’deki bin 100 metre uzunluğundaki cadde, bin 372 ton asfalt malzemesi kullanılarak araç ve yaya trafiğine uygun hale getirildi.
Kartepe Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü ekipleri, ilçenin dört bir yanında yürüttüğü altyapı ve üstyapı çalışmalarına aralıksız devam ediyor. Bu kapsamda Maşukiye Mahallesi’nde yer alan ve bin 100 metre uzunluğundaki Çınar Caddesi’nde, altyapı çalışmalarından dolayı bozulan yollarda kapsamlı asfalt yama çalışması gerçekleştirildi. Çalışmalar neticesinde, yol yüzeyindeki deformasyonlar giderilerek sürüş güvenliği ve konforu yeniden sağlandı. Yapılan çalışmalarda toplam bin 372 ton asfalt malzemesi kullanılarak cadde yeniden araç ve yaya trafiğine uygun hale getirildi. Kartepe Belediye Başkanı Mustafa Kocaman, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “Altyapı çalışmalarının ardından bozulan yollarımızı hızla onararak hemşehrilerimizin günlük yaşamını kolaylaştırıyoruz. Maşukiye Mahallemizdeki Çınar Caddesi yenilendi. Bin 372 ton asfalt serimiyle hem konforlu hem de güvenli ulaşım imkânı sağladık. Kartepe’nin her noktasına eşit ve kaliteli hizmet götürmek için durmadan çalışıyoruz.” dedi.
Kocaeli’nin Mavi Bayraklı Plajlarında Yaz Hazırlıkları Sürüyor
Marmara’nın incisi Kocaeli, yaz sezonuna tertemiz plajlarıyla hazırlanıyor. 15 Haziran’da başlayacak deniz sezonu öncesinde kentteki mavi bayraklı plajlarda yoğun bir çalışma yürütülüyor. Temiz denizi, güvenli yüzme alanları ve çevre dostu yönetimiyle dikkat çeken bu plajlar, Kurban Bayramı tatilinden itibaren binlerce ziyaretçiyi ağırlamaya hazırlanıyor.
Kerpe, Kumcağız, Kovanağzı, Cebeci, Bağırganlı, Seyrek ve Miço Kadınlar Plajı gibi bölgenin sevilen sahil noktalarında kumsal temizliği, sert zemin bakımları, duş ve soyunma kabinlerinin montajı gibi hazırlıklar hummalı bir şekilde sürüyor. Sahil çevresinde de çevre düzenlemeleriyle yazın keyfini çıkarmaya yönelik alanlar oluşturuluyor.
Kocaeli, geçtiğimiz yıl ulaştığı 9 mavi bayraklı plaj sayısını bu yıl da koruyarak uluslararası çevre standartlarını sürdürüyor. Temiz denizi ve donanımlı plajlarıyla öne çıkan şehir, doğayla iç içe tatil arayanlar için cazip bir yaz rotası olmaya devam ediyor.
Temizliği, güvenliği ve doğal güzelliğiyle öne çıkan Kocaeli sahilleri, yeni sezonda da ziyaretçilerine keyifli ve huzurlu bir deniz deneyimi sunmaya hazırlanıyor.
Kocaeli Stadı’na kesintisiz ulaşımın sağlanabilmesi amacıyla planlanan “Alikahya Stadyum Tramvay Hattı Projesi” ile raylı sistem ağı genişliyor.
Raylı sistem yatırımlarıyla kenti adeta demir ağlarla ören büyükşehir belediyesi, Kocaeli Stadı’na kesintisiz ve konforlu ulaşımı sağlayacak olan Alikahya Stadyum Tramvay Hattı Projesi’nde tam sürat ilerliyor. Bu kapsamda büyükşehir ekipleri, İzmit Şehirlerarası Otobüs Terminali’nden başlayarak, Binnur ve Akyazı Sokak, Sultan Murat ve Fatma Seher Hanım Caddesi, Sakıp Sabancı Bulvarı ve Bağımsızlık Caddesi güzergâhından geçecek olan Alikahya Stadyum Tramvay Hattı’nı tamamlayarak, bu dev projeyi Süper Lig maçlarının oynanacağı Kocaeli Stadı ile buluşturmak için yoğun mesai harcıyor.
Alt ve üst yapı çalışmaları sürüyor
Alikahya Atatürk Mahallesi’nde ortasından tramvay hattı geçen 900 metre uzunluğundaki Bağımsızlık Caddesi çalışmalar nedeniyle trafiğe kapatıldı. Caddede betonarme perde duvar, 2 istasyon imalatları, yağmursuyu, atık su, içme suyu, elektrik, telekom ve haberleşme imalatlarından oluşan altyapı ile bordür ve tretuvar üstyapı çalışmalarına başlandı. Titizlikle yürütülen çalışmaların yakında zamanda tamamlanması planlanıyor. Asfalt serimi sonrası Bağımsızlık Caddesi yeniden trafiğe açılacak. Altyapı çalışmaları tamamlanan tramvay hattı güzergâhında ise raylar döşenmeye başlanacak. Projenin tamamlanmasıyla Alikahya trafiği rahatlayacak ve Kocaeli Stadı başta olmak üzere ulaşım daha konforlu ve hızlı hale gelecek.
Kocaeli’de Bu Yaz 9 Plajda Mavi Bayrak Dalgalanacak
Uluslararası Mavi Bayrak Jürisi, 2025 yılı “Mavi Bayrak” ödüllerini açıkladı. Türkiye genelinde 577 plaj, 29 marina, 18 turizm teknesi ve 8 bireysel yat Mavi Bayrak almaya hak kazandı. Türkiye, bu başarıyla İspanya ve Yunanistan’ın ardından dünyada 3. sıradaki yerini korudu.
Kocaeli’de ise 2025 yaz sezonunda 9 plaj Mavi Bayrak almaya hak kazandı. Karamürsel ilçesinde Altınkemer Halk Plajı ve Ereğli Kumyalı Halk Plajı; Kandıra ilçesinde ise Cebeci, Kerpe, Bağırganlı, Kumcağız, Miço Kadınlar, Kovanağzı ve Seyrek plajları bu prestijli ödüle layık görüldü.
Mavi Bayrak ödülü; temiz deniz suyu, çevre yönetimi, güvenlik ve hizmet kalitesi gibi çeşitli kriterleri sağlayan plajlara veriliyor. Bu kapsamda, sadece yüzey temizliği değil, aynı zamanda deniz ekosisteminin korunması ve su kalitesinin artırılması yönünde de önemli çevresel çalışmalar yürütülüyor. Özellikle İzmit Körfezi’nde gerçekleştirilen dip çamuru temizliği çalışmaları sayesinde, 2024 yılında yaklaşık 1,1 milyon metreküp dip çamuru çıkarıldı ve bu sayede körfezdeki su kalitesi ve ekosistem sağlığı iyileştirildi.
Bunun yanı sıra, denizlerin korunması amacıyla yıl boyunca denetim ve izleme faaliyetleri, deniz çöpüyle mücadele, yapay resif uygulamaları, balıklandırma çalışmaları ve biyoçeşitlilik izleme gibi çevresel projeler de sürdürülüyor. Tüm bu çalışmalar, denizlerin sürdürülebilirliğini sağlamayı ve halkın sağlıklı bir şekilde denizle buluşmasını hedefliyor.
Kartepe ilçesi Dumlupınar Mahallesi Yahya Kaptan Caddesi’nde altyapısı biten kısımların kapsamlı asfalt serim çalışması başlatıldı.
İlçelerdeki ana arterleri de daha sağlıklı hale getirmek amacıyla yoğun mesai harcayan Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, hizmette sınır tanımıyor. Yol ve Bakım Dairesi Başkanlığı’na bağlı ekipler, toplam uzunluğu 400 metre, genişliği 15 metre olan Dumlupınar Mahallesi Yahya Kaptan Caddesi’nde altyapısı tamamlanan kısımların asfalt serimini tamamladı. Caddenin kalan bölümünde ise altyapı çalışmalarının bitmesinin ardından serim işlemi gerçekleştirilecek. Çalışmalar çerçevesinde şimdiye kadar bin 800 ton plent miks temel (PMT) serimi yapıldı. Bu işlemin ardından 400 ton asfalt, yolun belirlenen kısmına serildi. Ekipler, PMT serim işleminin tamamlanmasının ardından 200 metrelik bölümde daha asfalt serimi gerçekleştirecek.
Alikahya güzergahına alternatif ulaşım
Yahya Kaptan Caddesi’nde toplam 5 bin metreküp kazı çalışması gerçekleştirildi. Ardından 4 bin metreküp sağlam ve kaliteli dolgu malzemesi zemine uygulanarak altyapı güçlendirildi. Bu çalışmalar sonucunda Kartepe Dumlupınar Mahallesi ile Alikahya Mahallesi’ni birbirine bağlayan alternatif ulaşım güzergâhı da hizmete sunuldu. Büyükşehir ekipleri, şehir genelindeki asfalt yenileme çalışmalarını gece geç saatlere taşıyarak hem trafiğin aksamamasını sağlıyor hem de vatandaşların günlük yaşamını etkilemeden hizmet sunuyor. Yahya Kaptan Caddesi’nin kalan kısmında altyapı çalışmalarının tamamlanmasının ardından asfalt seriminin hızla bitirilerek yolun vatandaşların hizmetine sunulacağı belirtildi. Yapılan bu çalışmalarla hem yol konforunun hem de ulaşım güvenliğinin artırılması hedefleniyor.
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin kente kazandırdığı Ormanya Doğal Yaşam Parkı’na kurulan Kuş Halkalama İstasyonu, göçmen kuşların rotalarını ve davranışlarını takip ediyor. 2023 yılında başlayan çalışmalarla, kuşların üreme ve göç süreçleri ayrıntılı olarak incelenirken, bölge ekosistemi için de önemli veriler elde ediliyor. Ormanya’nın farklı bölümlerine belirli zaman dilimlerinde kurulan halkalama noktaları veteriner hekim, biyolog ve lisanslı kuş halkalamacılar ile birlikte düzenli olarak kontrol ediliyor. Türlere göre belirlenen özel halkalarla kayıt altına alınan kuşların, uluslararası sisteme dünyanın diğer bölgelerinde de bulunan halkalama istasyonuna yolları düştüğünde halka numarasına bakılarak, hangi tarihte hangi istasyonda halkalandığı, bilgileri ve göç rotası belirlenmiş oluyor. Halkalama ve gözlem çalışmalarıyla kuşların biyolojisi, ekolojisi, davranışı ve üreme verimliliği gibi konular ele alınıyor.
“Çok ilginç veriler elde etmeye başladık”
Kuş halkalama çalışmaları hakkında bilgi veren İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Ormancılık Meslek ve Yüksek Okulu’ndan Öğr. Gör. Dr. Ergün Bacak, “Kuş halkalama çalışmaları aslına bakacak olursak kimliklendirmedir çünkü biz aynı türleri birbirinden ayırt edemiyoruz. Bu nedenle kimliklendirme çalışması yapıyoruz. 2 senedir Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin destekleriyle birlikte bu çalışmaları yapıyoruz ve çok ilginç veriler elde etmeye başladık. Bunlardan birisi de biraz önce salladığımız bülbüllerdi. Düzenli olarak her yıl Afrika’ya giden ve Afrika’dan geri gelen bülbülleri çalıştık. Bunların düzenli olarak Ormanya’ya geldiğini ve burada ürediğini fark ettik” dedi.
“Halkalama ile kuşların göç rotalarını, yaşam sürelerini öğreniyoruz”
Halkalama çalışmalarıyla öğrenilen bilgileri paylaşan Bacak, “Halkalama ile kuşların göç rotalarını, yaşam sürelerini öğreniyoruz. Kuşlarda yaşam süresini öğrenebilmek çok zor olduğu için ancak halkalama çalışmalarıyla bunu tespit ediyoruz. Mesela dünyanın en yaşlı kuşunun, bir halkalama çalışması sayesinde tespit edildiğini biliyoruz. Wisdom isimli bir albatros 72 yaşında ve bu sene anne oldu. 72 yıl önce halka takılmıştı ve düzenli olarak takip ediliyor” diye konuştu.
Düzenli ve uzun süreli halkalama çalışmalarının çok daha doğru bilgiler sunduğunu ifade eden Öğr. Gör. Dr. Ergün Bacak, “Bu çalışmalarla koruma alanları, göç davranışları belirleniyor. Bülbüllerin ömrü boyunca dünyanın çevresini 3-4 kez döndüğünü öğrendik. Bir kıyı çamur çulluk türünün yılda 11 bin kilometre uçtuğunu, Kutup Sumrusu’nun ise yılda 40 bin kilometre göç ettiğini bu halkalama sayesinde biliyoruz. Türkiye’nin birçok ilinde düzenli yapılması çok kıymetli veriler sunar” şeklinde konuştu.
“12 ay boyunca her ay minimum 5 gün halkalama çalışması yapıyoruz”
Türkiye’de halkalama sisteminin son 30-40 yıldır yapıldığını belirten Bacak, “Biz 2 yıldır Kocaeli’de, Türkiye’de hiç yapılmayan bir şey yaptık. 12 ay boyunca her ay minimum 5 gün halkalama çalışması yapıyoruz. Diğer halkalama çalışmalarının tamamı ilkbahar ve sonbahar göç dönemlerinde göç eden kuşlarla ilgili yapılıyor. Biz hem yerli türleri hem de göçmen türleri bir arada inceliyoruz ve bu da Türkiye’de bir ilk olarak karşımıza çıkıyor. Böyle düzenli olarak yapılan çalışmalar daha fazla veri sağlıyor. Yıl içerisinde kuşların nasıl yağlandığını, nasıl kaslandığını, nasıl kilo alıp nasıl zayıfladığını ya da nasıl yavru yetiştirdiğini incelemiş oluyoruz” ifadelerini kullandı.
Halkalanan kuşların 4,5 gramdan başlayıp 700-800 grama kadar ulaşabildiğini belirten Ergün Bacak, bu canlıların metabolizmalarının hızlı olduğunu söyledi. Bacak, halkaladıkları kuşların çoğunluğunun aktif kanat çırparak göç eden türler olduğunu kaydederek, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bu kuşlar Afrika’dan geliyorlar, Akdeniz’i bir gecede geçiyor. Karadeniz’i kanat çırparak geçiyorlar, etrafını dolaşmıyorlar. Bu nedenle de göç öncesi, göçmen türler vücut ağırlığının iki katını çıkarıyor. 6 gramlık bir kuş 11 gram oluyor. 12-13 gramlık bir kuş 25 grama kadar ağırlığını çıkarıyor. Neredeyse vücudunun tamamını yağlarla kaplıyor ki, beslenmeye uygun olmayan alanlarda da göçüne devam edebilsin. Bu kuşların pek çoğu gece göç ediyor. Burada ormanın içerisinde yaşayan türler ise pek yağ biriktirmeyi tercih etmiyorlar. Nasıl insan için fazla yağ biriktirmek zararlıysa aslında kuşların için de yağ biriktirmek zararlı. Sadece göçe hazırlık için yağ biriktiriyorlar”
Bülbüllere takip cihazı takılamadığını söyleyen Bacak, “Uydu vericisi takabilsek kaç ülke gezdiğini, hangi ülkelerden gittiğini öğrenebiliriz. Uydu vericisi takamadığımız için kaç ülke gezdiğini bilmiyoruz ama tahmin ediyoruz ki, burada yaşayan alt türün yaklaşık her yıl 3 bin 500 ile 4 bin kilometre güneye, Sahra Altı Afrika’ya indiğini biliyoruz” şeklinde konuştu.
“7 bin 500 kilometre yol kat ediyorlar”
Bülbüllerin yılda gidiş-dönüş toplam 7 bin 500 kilometre yol kat ettiğini de ifade eden Öğr. Gör. Dr. Ergün Bacak, şu ifadeleri kullandı:
“Ormanya Doğal Yaşam Parkı’nda üreyen bülbüllerin yılda ortalama 3 bin 750 kilometre yaptığını düşünürsek, gidiş geliş bir yılda 7 bin 500 kilometre, 2 yılda 15 bin kilometre mesafe olur. Bizim halkaladığımız bülbüllerin en küçüğü 3 yaşında, yani 3 yılda 22 bin 500 kilometre yol yapmış oluyor. Dünyanın çevresinin 40 bin kilometre olduğunu düşünürseniz, sadece göç için uçtuğu mesafe dünyanın yarısından fazla. Eğer bir 3 yılda daha yaşarsa, sadece göç etmek için diğer üreme alanlarında, kışlama alanlarındaki uçmalarını saymıyorum, sadece göç için kullandığı minimum mesafe güney-kuzey istikametine doğrudan uçarsa, yaklaşık 5 yılda ortalama ekvatorun çevresine dolaşmış oluyor. 20-25 gram olan kuşların 2-3 yıl yaşadığını düşünüyoruz. Ama halkalama çalışmasıyla beraber ömürlerini tespit etmiş oluyoruz. 3,4 hatta 10 yıl sonra gelen bülbüller söz konusu. Hatta bir gün, İstanbul’da yaptığımız çalışmalarda 2020 yılında halkaladığımız bülbül gelmişti. 5 yıl sonra geldi ve 7 yaşındaydı”
“80 türe yakın kuş halkaladık ve 4 bine yakın kuşa halka taktık”
Ayrıca Bacak, nisan 2023’te başlayan halkalama çalışmalarında şu ana kadar yaklaşık 80 türde ve 4 bine yakın kuş halkalandığını belirterek, “Dilerim uzun yıllar bu çalışmalar devam eder ve haklarında çok daha fazla bilgi sahibi oluruz” dedi.
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin kente kazandırdığı Ormanya Doğal Yaşam Parkı’na kurulan Kuş Halkalama İstasyonu, göçmen kuşların rotalarını ve davranışlarını takip ediyor. 2023 yılında başlayan çalışmalarla, kuşların üreme ve göç süreçleri ayrıntılı olarak incelenirken, bölge ekosistemi için de önemli veriler elde ediliyor. Ormanya’nın farklı bölümlerine belirli zaman dilimlerinde kurulan halkalama noktaları veteriner hekim, biyolog ve lisanslı kuş halkalamacılar ile birlikte düzenli olarak kontrol ediliyor. Türlere göre belirlenen özel halkalarla kayıt altına alınan kuşların, uluslararası sisteme dünyanın diğer bölgelerinde de bulunan halkalama istasyonuna yolları düştüğünde halka numarasına bakılarak, hangi tarihte hangi istasyonda halkalandığı, bilgileri ve göç rotası belirlenmiş oluyor. Halkalama ve gözlem çalışmalarıyla kuşların biyolojisi, ekolojisi, davranışı ve üreme verimliliği gibi konular ele alınıyor.
“Çok ilginç veriler elde etmeye başladık”
Kuş halkalama çalışmaları hakkında bilgi veren İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Ormancılık Meslek ve Yüksek Okulu’ndan Öğr. Gör. Dr. Ergün Bacak, “Kuş halkalama çalışmaları aslına bakacak olursak kimliklendirmedir çünkü biz aynı türleri birbirinden ayırt edemiyoruz. Bu nedenle kimliklendirme çalışması yapıyoruz. 2 senedir Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin destekleriyle birlikte bu çalışmaları yapıyoruz ve çok ilginç veriler elde etmeye başladık. Bunlardan birisi de biraz önce salladığımız bülbüllerdi. Düzenli olarak her yıl Afrika’ya giden ve Afrika’dan geri gelen bülbülleri çalıştık. Bunların düzenli olarak Ormanya’ya geldiğini ve burada ürediğini fark ettik” dedi.
“Halkalama ile kuşların göç rotalarını, yaşam sürelerini öğreniyoruz”
Halkalama çalışmalarıyla öğrenilen bilgileri paylaşan Bacak, “Halkalama ile kuşların göç rotalarını, yaşam sürelerini öğreniyoruz. Kuşlarda yaşam süresini öğrenebilmek çok zor olduğu için ancak halkalama çalışmalarıyla bunu tespit ediyoruz. Mesela dünyanın en yaşlı kuşunun, bir halkalama çalışması sayesinde tespit edildiğini biliyoruz. Wisdom isimli bir albatros 72 yaşında ve bu sene anne oldu. 72 yıl önce halka takılmıştı ve düzenli olarak takip ediliyor” diye konuştu.
Düzenli ve uzun süreli halkalama çalışmalarının çok daha doğru bilgiler sunduğunu ifade eden Öğr. Gör. Dr. Ergün Bacak, “Bu çalışmalarla koruma alanları, göç davranışları belirleniyor. Bülbüllerin ömrü boyunca dünyanın çevresini 3-4 kez döndüğünü öğrendik. Bir kıyı çamur çulluk türünün yılda 11 bin kilometre uçtuğunu, Kutup Sumrusu’nun ise yılda 40 bin kilometre göç ettiğini bu halkalama sayesinde biliyoruz. Türkiye’nin birçok ilinde düzenli yapılması çok kıymetli veriler sunar” şeklinde konuştu.
“12 ay boyunca her ay minimum 5 gün halkalama çalışması yapıyoruz”
Türkiye’de halkalama sisteminin son 30-40 yıldır yapıldığını belirten Bacak, “Biz 2 yıldır Kocaeli’de, Türkiye’de hiç yapılmayan bir şey yaptık. 12 ay boyunca her ay minimum 5 gün halkalama çalışması yapıyoruz. Diğer halkalama çalışmalarının tamamı ilkbahar ve sonbahar göç dönemlerinde göç eden kuşlarla ilgili yapılıyor. Biz hem yerli türleri hem de göçmen türleri bir arada inceliyoruz ve bu da Türkiye’de bir ilk olarak karşımıza çıkıyor. Böyle düzenli olarak yapılan çalışmalar daha fazla veri sağlıyor. Yıl içerisinde kuşların nasıl yağlandığını, nasıl kaslandığını, nasıl kilo alıp nasıl zayıfladığını ya da nasıl yavru yetiştirdiğini incelemiş oluyoruz” ifadelerini kullandı.
“Akdeniz’i bir gecede geçiyorlar”
Halkalanan kuşların 4,5 gramdan başlayıp 700-800 grama kadar ulaşabildiğini belirten Ergün Bacak, bu canlıların metabolizmalarının hızlı olduğunu söyledi. Bacak, halkaladıkları kuşların çoğunluğunun aktif kanat çırparak göç eden türler olduğunu kaydederek, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bu kuşlar Afrika’dan geliyorlar, Akdeniz’i bir gecede geçiyor. Karadeniz’i kanat çırparak geçiyorlar, etrafını dolaşmıyorlar. Bu nedenle de göç öncesi, göçmen türler vücut ağırlığının iki katını çıkarıyor. 6 gramlık bir kuş 11 gram oluyor. 12-13 gramlık bir kuş 25 grama kadar ağırlığını çıkarıyor. Neredeyse vücudunun tamamını yağlarla kaplıyor ki, beslenmeye uygun olmayan alanlarda da göçüne devam edebilsin. Bu kuşların pek çoğu gece göç ediyor. Burada ormanın içerisinde yaşayan türler ise pek yağ biriktirmeyi tercih etmiyorlar. Nasıl insan için fazla yağ biriktirmek zararlıysa aslında kuşların için de yağ biriktirmek zararlı. Sadece göçe hazırlık için yağ biriktiriyorlar”
Bülbüllere takip cihazı takılamadığını söyleyen Bacak, “Uydu vericisi takabilsek kaç ülke gezdiğini, hangi ülkelerden gittiğini öğrenebiliriz. Uydu vericisi takamadığımız için kaç ülke gezdiğini bilmiyoruz ama tahmin ediyoruz ki, burada yaşayan alt türün yaklaşık her yıl 3 bin 500 ile 4 bin kilometre güneye, Sahra Altı Afrika’ya indiğini biliyoruz” şeklinde konuştu.
“7 bin 500 kilometre yol kat ediyorlar”
Bülbüllerin yılda gidiş-dönüş toplam 7 bin 500 kilometre yol kat ettiğini de ifade eden Öğr. Gör. Dr. Ergün Bacak, şu ifadeleri kullandı:
“Ormanya Doğal Yaşam Parkı’nda üreyen bülbüllerin yılda ortalama 3 bin 750 kilometre yaptığını düşünürsek, gidiş geliş bir yılda 7 bin 500 kilometre, 2 yılda 15 bin kilometre mesafe olur. Bizim halkaladığımız bülbüllerin en küçüğü 3 yaşında, yani 3 yılda 22 bin 500 kilometre yol yapmış oluyor. Dünyanın çevresinin 40 bin kilometre olduğunu düşünürseniz, sadece göç için uçtuğu mesafe dünyanın yarısından fazla. Eğer bir 3 yılda daha yaşarsa, sadece göç etmek için diğer üreme alanlarında, kışlama alanlarındaki uçmalarını saymıyorum, sadece göç için kullandığı minimum mesafe güney-kuzey istikametine doğrudan uçarsa, yaklaşık 5 yılda ortalama ekvatorun çevresine dolaşmış oluyor. 20-25 gram olan kuşların 2-3 yıl yaşadığını düşünüyoruz. Ama halkalama çalışmasıyla beraber ömürlerini tespit etmiş oluyoruz. 3,4 hatta 10 yıl sonra gelen bülbüller söz konusu. Hatta bir gün, İstanbul’da yaptığımız çalışmalarda 2020 yılında halkaladığımız bülbül gelmişti. 5 yıl sonra geldi ve 7 yaşındaydı”
“80 türe yakın kuş halkaladık ve 4 bine yakın kuşa halka taktık”
Ayrıca Bacak, nisan 2023’te başlayan halkalama çalışmalarında şu ana kadar yaklaşık 80 türde ve 4 bine yakın kuş halkalandığını belirterek, “Dilerim uzun yıllar bu çalışmalar devam eder ve haklarında çok daha fazla bilgi sahibi oluruz” dedi.
23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nda temsili olarak Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Doç.Dr.Tahir Büyükakın’ın koltuğuna oturan Ulugazi İlkokulu 2.sınıf öğrencisi Asel Damla Altınsoylu, Büyükşehir ekipleri ile okulunda bir araya geldi. Ekipler, Ulugazi İlkokulu’nda yapacakları çalışmalar için saha incelemesinde bulundu.
OKULDA SAHA İNCELEMESİ YAPILDI
Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Doç.Dr.Tahir Büyükakın, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nda koltuğunu ve yetkilerini temsili olarak Ulugazi İlkokulu 2.sınıf öğrencisi Asel Damla Altınsoylu’ya devretmişti. Damla Başkan, oturduğu koltukta ilk olarak Park ve Bahçeler Dairesi Başkanı Cenan Turan’dan çocuklar ve gençler için yapılan çalışmaları öğrenmişti. Ardından da okulu için bazı isteklerde bulunmuştu. Küçük başkanın 23 Nisan’daki talimatı doğrultusunda Büyükşehir ekipleri, Ulugazi İlkokulu’nda yapacakları çalışmalar öncesinde saha incelemesi gerçekleştirdi.
SINIF TEMSİLCİLERİNİN FİKRİ ALINDI
Ulugazi İlkokulu’nun bahçesinde yapılacak çalışmalar öncesinde Park ve Bahçeler Dairesi Başkanı Cenan Turan, Ulugazi İlkokulu Müdürü Süleyman Beyazyüz, Başkan Asel Damla Altınsoylu ve sınıf temsilcisi öğrencileri bir araya geldi. Daire Başkanı Turan, Okul Müdürü Beyazyüz ve Başkan Altınsoy, sınıf temsilcilerine tek tek söz vererek, okul bahçesinde yapılmasını istedikleri oyun alanları ile ilgili isteklerini dinledi.
ÇALIŞMALAR YENİ SEZONA YETİŞECEK
Daire Başkanı Turan, “Başkanımız Tahir Büyükakın bu tür çalışmalara çok büyük önem veriyor. Biz de bu çalışmadan dolayı zevk duyacağız. Öğretmenlerimiz ve öğrencilerimiz de çok heyecanlı. Güzel bir proje olacağına inanıyoruz. İnşallah açılışına başkanımızı da davet edeceğiz. Burada okulumuzun dış alanını hemen hemen baştan aşağıya elden geçireceğiz. Yeni sezonun açılışına burası hazır olacak” dedi.
“PROJEYİ YAKINDAN TAKİP EDECEĞİM”
Asel Damla Altınsoylu da Başkan Büyükakın ve Büyükşehir personellerine teşekkür ederek, “Okulumuzun bahçesi için oyun alanlarının çizilmesi ve anaokulu uygulama bahçesinin yapılmasını istedim. Arkadaşlarım da yaptığımız toplantıda projelerini anlattılar. Ben de bu projeyi yakından takip edeceğim. Bizleri okulumuzda ziyaret eden Büyükşehir personeline teşekkür ediyorum” ifadelerini kullandı.
