Bursa’nın Gemlik Körfezi’nde balıkçıların korkulu rüyası olan denizanaları bir gecede ölüp kıyıya vurdu.
Bursa’nın Gemlik Su Ürünleri Kooperatifi Başkanı Hüseyin Dalarel, Marmara Denizi’nde haftalardır denizanası kabusuyla yaşadıklarını belirterek, bu canlıların hem ağlara hem de balıkçılara ciddi zarar verdiğini söyledi.
Birkaç gün öncesine kadar Gemlik Balıkçı Barınağı’nda denizanası yoğunluğundan geçilmediğini vurgulayan Dalarel, “Bu kötü rüyadan uyanmayı beklerken müsilaj başladı. Balıkçılar kara kara düşünmeye başlamışken çok ilginç bir gelişme oldu” dedi.
Dalarel, bir günde denizanalarının öldüğünü ve şu anda denizde bir tane bile görülmediğini belirterek, “Ölü denizanaları kıyıya vurdu. Onbinlerce deniz anası birden ortadan kayboldu. Müsilaj etkisiyle öldüğünü düşünüyoruz. Kasımda azalmasını bekliyorduk eylülde bittiler” diye konuştu.
Marmara Denizi balıkçısı, yoğun görülen denizanasıyla mücadele ederken, tekrar kendini gösteren müsilajla çaresiz kaldı.
Bursa’nın Gemlik ve Mudanya ilçelerinden, Tekirdağ ve Balıkesir’den denize açılan balıkçılar “bitti” dedikleri müsilajla tekrar k karşılaştı.
Denizanası yoğunluğuyla uğraşırken Marmara’da ağlarını müsilaj nedeniyle çekmekte zorlanan balık yerine adeta balçık çeken balıkçılar, ne yapacağını şaşırdı.
Gemlik Su Ürünleri Kooperatifi Başkan Vekili Kadir Aksu, denizanası popülasyonunda artışın sürdüğünü kıyıların bu canlıdan geçilmediğini söyledi.
Ekim ve kasım aylarında denizanasının azalmasını, yok olmasını beklerken müsilajın tekrar başladığına dikkati çeken Aksu, “Balıkçılarımız müsilaj var diyordu ama biz denizanası salyası diyorduk. Kayıkçılarımız kıyıya geldikçe gördük ki ağlarını müsilajdan çekememişler.” dedi.
Ağların tekrar müsilajla kaplandığını olmadığı yerlerde de denizanasından zarar gördüklerini aktaran Aksu, şöyle konuştu:
“Müsilaj çok belirgin olarak tekrar ortaya çıkmaya başladı. Normalde eylül ayı lüfer ayıdır herkes bilir bunu yani Türkiye’de yaşayan herkes eylülde lüferin Marmara’da olduğunu bilir ama çıkamıyoruz denize. Biz zaten geçen sene 8 ay denize çıkamadık müsilaj yüzünden. İki ay havalardan balıkçılık zaten olmadı. Denizanası fazla müsilaj görülmeye başlandı. Bıktık artık gerçekten bıktık.”
Aksu, eylülde tam para kazanacağı dönemde balıkçıların denize açılamadığını belirterek, “Tekirdağ balıkçılarından bile görüntü geldi müsilajdan ağları berbat durumda. Heryere anlattık bu denizanası ve müsilaj sorununu ama çözüm yok. Marmara’da balıkçılık elbirliğiyle bitirildi. Kirlilik, arıtılmadan denize akıtılan atıklar, bilinçsizlik derken balıkçılık bitti artık” dedi.
Denizanasının ciddi derecede arttığını vurgulayan Aksu, “Temas etmemek mümkün değil ağları çekerken yüzümüze sıçrayan suyla salyaları geliyor. Bir hafta evinde yatan balıkçılarımız oluyor. Deride inanılmaz yaralanmalara yol açıyor. Neyle mücadele edeceğimizi şaşırdık” ifadesini kullandı.
“Yine yeniden başlad”
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Öğretim Üyesi ve Marmara Denizi Eylem Planı Bilim ve Teknik Kurulu Üyesi Prof. Dr. Mustafa Sarı, “Yine, yeniden müsilaj başladı.” dedi.
Şarköy kıyıları, Gemlik Körfezi, Bandırma Körfezi, Erdek Körfezi ve Çanakkale Boğazı girişinde 15 Eylül itibarıyla müsilaj tespit ettiklerine dikkati çeken Sarı, şunları kaydetti:
“Genelde ekim-kasım aylarında oluştuğunu dikkate aldığımızda bu tarih oldukça erken. Bulunduğu derinlik lokasyona göre değişse de genelde 15-18 metre aralığında. Geçmiş yıllardaki yayılım hızına bakarsak birkaç hafta içinde Marmara’nın her tarafında müsilajdan bahsediyor olacağız ne yazık ki. Müsilaj bir sürü başka faktörün de katkısıyla yükselen deniz suyu sıcaklıkları, deniz şartlarındaki durağanlık ve artan kirlilik olarak sıraladığımız üçlü tetikleyicinin bir araya gelmesiyle oluşmaya başlıyor. İlk ikisi kontrolümüz dışında. Müsilajı önlemek için tek çare Marmara Denizi’nin kirlilik yükünü azaltmak.”
Tedbir alınmazsa bundan sonra her yıl tekrar etme veya sürekli hale gelme ihtimali bulunduğunu vurgulayan Sarı, şöyle devam etti:
“2021 yılında ilan edilen ve tüm tarafların altına imza attığı Marmara Denizi Eylem Planı’na geri dönmek zorundayız. Tüm evsel, endüstriyel, tarımsal ve diğer atıkların ileri biyolojik arıtmaya tabi tutulması bir tercih değil zorunluluk artık. Ölü taklidi veya oluştuğundan haberdar değilmiş gibi yapılmaması için ilgili tüm Bakanlıklara ve belediyeler birliğine resmi olarak bildirimde bulundum. Deniz ekosisteminden sonra müsilajın ilk kurbanı balıkçılık sektörü. Küçük ölçekli balıkçılar şimdiden balık avlayamaz hale gelmek üzere. Endüstriyel balıkçılar çoktan Marmara’yı terk etti bile.”
Sarı, yapılması gerekenleri şöyle sıraladı:
– Çalışmayan arıtma tesislerini çalışır hale getirelim.
– İnşaatı devam eden arıtma tesislerini bir an önce bitirelim.
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, İzmit Körfezi’ni kirlilikten korumak için yürüttüğü çalışmalar kapsamında, dere ağızlarına kurduğu bariyerler ve temizlik filosuyla bugüne kadar 1880 metreküp atığın denize ulaşmasını engelledi.
Sanayileşme, yoğun nüfus ve deniz taşımacılığı gibi etkenler nedeniyle kirlilik tehdidi altında bulunan 130 kilometrelik kıyı şeridine sahip Körfez’in korunması için çok yönlü çalışmalar sürdürülüyor. Bu doğrultuda, Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığınca hayata geçirilen “Deniz Çöplerinin Temizlenmesi Projesi” ile kirlilikle kaynağında mücadele ediliyor.
Proje kapsamında, özellikle yağışlar sonrası Körfez’e atık taşıyan Kumla ve Kiraz derelerine sabit bariyer sistemleri kuruldu. Karadan gelen atıkları denize ulaşmadan tutan bu bariyerlerde biriken çöpler, amfibi sulak alan araçlarıyla toplanıyor. Toplanan atıklar, sıfır atık prensibiyle ayrıştırılarak geri dönüşüme gönderiliyor. Ayrıca, deniz yüzeyindeki kirlilik ise “deniz süpürgesi” adı verilen özel teknelerle düzenli olarak temizleniyor.
2016 yılından itibaren uygulanan bu çalışmalar sayesinde ise bugüne kadar toplam 1880 metreküp atığın deniz ekosistemine karışmasının engellendiği bildirildi.
Kocaeli’de 8 Eylül’den itibaren deniz ulaşımında kış tarifesine geçiliyor. Sefer sayıları artırılırken, bilet ücretleri yüzde 50 düşürüldü. Yeni uygulama, özellikle Başiskele’de süren yol çalışmaları sırasında vatandaşlara zaman ve ekonomik avantaj sağlayacak.
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, 8 Eylül Pazartesi günü itibarıyla deniz ulaşımında kış tarifesine geçiyor. Yeni tarife ile birlikte hem sefer sayıları artırılıyor hem de ücretler yarı yarıya indiriliyor. Yeni uygulamanın, Başiskele Kavşağı Koridor Projesi kapsamında devam eden çalışmalar sırasında vatandaşlara hem kolaylık sağlaması, hem zaman hem de ekonomik açıdan katkı sunması bekleniyor.
Yoğun hatlarda seferler arttırılıyor
Ulaşımda vatandaşların konforunu arttırmak amacıyla çalışmalarını aralıksız sürdüren büyükşehir, özellikle yoğun kullanılan hatlarda yapılan sefer artışlarıyla deniz ulaşımını daha erişilebilir ve rahat hale getiriyor. Artan sefer sayıları, indirimli bilet tarifeleri ve yeni ulaşım entegrasyonlarıyla vatandaşlar için daha hızlı, daha konforlu ve çevre dostu ulaşım ağı kuruluyor.
Seferler arttırıldı, ücretlere indirim geldi
Başiskele’de devam eden “Ulaşım Koridoru Projesi” ile entegre olarak planlanan tarife kapsamında, D-130 Karayolu üzerindeki trafik yoğunluğunu azaltmak amacıyla Karamürsel, Gölcük ve Değirmendere ile İzmit arasında gerçekleştirilen vapur seferleri artırılırken, deniz ulaşımını daha konforlu ve erişilebilir hale getirmek adına tam, indirimli ve abonman bilet ücretlerinde yüzde 50 oranında indirim uygulandı. Deniz ulaşımında uygulanan indirim ile tam bilet 16 TL, indirimli 12 TL ve abonman için ise 8 TL oldu.
Başiskele ulaşım projesine entegre uygulamalar
Projeye destek sağlayan ‘Park Et, Devam’ uygulaması ile büyükşehir tarafından kente kazandırılan otoparklar değerlendirilerek vatandaşların araçlarını bu noktalara park etmeleri ve deniz ulaşımına kolayca geçiş yapmaları planlanıyor. Bu sistem sayesinde hem bireysel araç kullanımının azaltılması teşvik edilecek hem de toplu taşımaya entegrasyon sağlanacak. Böylece vatandaşların ekonomik ve çevreci bir toplu taşıma alternatifi olan deniz ulaşımını daha fazla tercih etmeleri hedefleniyor.
Kocaeli’de 30 Ağustos Zafer Bayramı dolayısıyla bu yıl 5’incisi düzenlenecek Engelsiz Deniz Festival’iyle engelli bireyler denizle buluşacak.
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, özel bireyleri sosyal yaşamın içerisinde tutmak, hayata uyum ve katılımlarını arttırmak amacıyla etkinlikler gerçekleştirmeye devam ediyor. Bu kapsamda Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ile Kent Konseyi iş birliğinde gerçekleştirilen “5. Engelsiz Deniz Festivali” bu yıl Darıca Bayramoğlu Halk Plajı’nda gerçekleştirilecek. Festivalin, Türk milletinin bağımsızlık ve özgürlük mücadelesinin en önemli dönüm noktalarından biri olan 30 Ağustos Zafer Bayramı’na denk gelmesi coşku ve heyecanı daha da artıracak.
Özel bireyler; jet ski, muz, kano ve ringo gibi aktivitelerle denizin keyfini çıkaracak
Kadın ve aile hizmetleri dairesi başkanlığı ile kent konseyi iş birliğiyle düzenlenen festival, 30 Ağustos Cumartesi günü saat 12.30’da başlayacak. Program, 12 ilçede faaliyet gösteren derneklerden çok sayıda özel bireylerin ve ailelerinin katılımıyla gerçekleşecek. Festival kapsamında engelli bireyler; jet ski, muz, kano ve ringo gibi aktivitelerle denizin keyfini çıkaracak. Ayrıca plajın engelsiz hale getirilmesiyle özel bireylerin denize erişimleri kolaylaştırılacak. Festival alanında çocuklara ve gençlere yönelik rozet yapımı ve şapka atölyeleri, taş boyama, kalemlik boyama, çim adam etkinliği, yüz boyama ve balon aktiviteleri de yer alacak. Bu atölyeler sayesinde sosyal, duygusal ve motor becerilerin gelişmesi, bağımsız yaşam becerilerinin artması ve topluma katılımın desteklenmesi hedefleniyor.
Engelli bireyler ve ailelerinin gün boyu güvenle vakit geçirmeleri için festival boyunca cankurtaranlar, yüzme eğitmenleri ve profesyonel su sporu eğitmenlerinden oluşan ekip görev yapacak. Böylece katılımcılar güvenli şekilde deniz aktivitelerini deneyimleme fırsatı bulacak.
Son yıllarda müsilaj kabusuyla mücadele eden ve özellikle bu yıl ilkbaharda denize bile açılamayan balıkçıların başı bu kez popülasyonu ciddi boyutlara ulaşan denizanalarıyla dertte.
Gemlik Körfezi’nin kıyısından başlamak üzere yoğun olarak görülen ve bazıları ciddi irilikte olan denizanaları balıkçıları kara kara düşündürüyor.
“Müsilajdan tam kurtulduk” derken bu kez denizanası kabusuyla yüz yüze gelen balıkçılar, Marmara Denizi’nde avlanmanın giderek zorlaştığına işaret ediyor.
Gemlik Su Ürünleri Kooperatifi Başkan Vekili Kadir Aksu, ilkbaharda müsilaj nedeniyle denize hiç açılamadıklarını belirterek, müsilajın bitmesiyle aşırı derece deniz anası görülmeye başlandığını anlattı.
Son 10 yıldır böyle bir yoğunluk görmediklerini dile getiren Aksu, “Denize bu sefer denizanası yüzünden ağ atamayacağız. Ağları patlatıyor ve aydıca fiziki olarak da kollara yüzünüze gelince inanılmaz yakıyor, acı veriyor” ifadesini kullandı.
“Müsilaj bitti deniz anası kabusu başladı.” diye Aksu, şöyle konuştu:
“Denizanası denizde olabiliyor ama olması gerekenin 10 katı belki de daha fazla. Denize girme imkanınız bile yok. 10 metrekare alanda 20-30 deniz anası var. Bunu bir ağın 300 metre olduğunu düşünün yüzlerce denizanası nasıl kaldıracaksınız.? Vücuda da çok zararı var, balıkçılar uzak duruyor ama onlar bizden uzak durmuyor. Karadeniz, Ege gibi açık denizlerde dağılıyor ama Gemlik gibi İzmit gibi körfezlerde denizanası bizi çok zorluyor.”
Çocukluktan beri denizde olduğunu ve ilk kez bu yoğunlukta denizanasıyla karşılaştığını aktaran Aksu, “Nereye baksanız denizanası var. Ekoljik denge bozuluyor. Büyüklerimizden isteğimiz denizi korusunlar. Özellikle Marmara Denizi’nin kontrol altına alınması gerekiyor.” dedi.
Denizde balık olduğunu yatırım yaptıklarını ancak bu sefer denizanası engeliyle karşılaştıklarına dikkati çeken Aksu, “Kasım aralıka kadar sürerse küçük ölçekli balıkçı kendini çevirecek durumu kalmayacak. Müsilaj için destek verilecek ama bunun gerçekten bize faydası olacak boyutta olması gerekiyor. Kredi çekmek istiyoruz kredi alamıyoruz. Müsilaj tekrar ortaya çıkabilir. Ne yapacağımızı şaşırdık. En yiyisi Marmara Denizi’ni balıkçıya kapatalım gitsin.” diye konuştu.
Marmara Denizi Eylem Planı Bilim ve Teknik Kurulu Üyesi Prof. Dr. Mustafa Sarı ise bir taraftan deniz suyu sıcaklıklarının rekor kırdığını yani denizlerin ısındığını, öte yandan da hız kesmeden denizlerin kirletildiğini vurgulayarak, şunları kaydetti:
“Yani denizin azot ve fosfor yükü artıyor. Buna bağlı olarak plankton patlamaları yaşanıyor. Bu durum denizanaları gibi türler için ideal üreme, çoğalma fırsatı sunuyor. Denizanalarının popülasyonunu kontrol edecek büyük balıkları ise çoktan avladık. Marmara’da avlanan toplam balığın yüzde 90’ı hamsi, istavrit, sardalya gibi küçük pelajikler. Yani büyük balık kalmadı Marmara’da. Özetle denizle kurduğumuz yanlış ilişki devam ediyor. Burada ana faktör deniz suyu sıcaklıklarının artışı gibi gözükse de aslında suçlu biziz. Kontrol edemediğimiz iklime suçu atarak kendimizi temize çıkarma denemeleri boşuna. Çünkü kirleten biziz. Denizanası için ortamı uygun hale getiren biziz. Denizanasını, yumurtasını, larvasını yiyerek popülasyonunu azaltacak balıkları avlayan biziz.”
Çarenin denizle kurulan yanlış ilişkiyi düzeltmek olduğunu belirten Aksu, “Bir litre bile atık suyu arıtmadan denize bırakmamalıyız. Marmara Denizi özel, kırılgan ve müsilaj yüzünden ağır yaralı bir deniz şu anda. Ekosistem esaslı balıkçılık yönetimi uygulamalarına geçmek zorundayız bütün denizlerimizde. Belli boydan büyük teknelerin, ağların Marmara’da kullanılmasını sınırlandırmamız lazım. Deniz kirliliğini ve avcılığı kontrol altına aldığımızda denizanası popülasyonları kendiliğinden azalıp, dengeye gelecektir.” dedi.
Gölcük’te, 17 Ağustos 1999 depreminin yıldönümünde kamu kurumları ve arama kurtarma ekiplerinin katılımıyla düzenlenen tatbikat gerçeğini aratmadı.
Gölcük’te, 17 Ağustos 1999’da meydana gelen depremin 26. yıldönümünde Değirmendere Çınarlık Sahili’nde tatbikat düzenlendi. Senaryo gereği meydana gelen deprem sonrası denizde yapılan tatbikata Deniz Polisi, Kocaeli İtfaiyesi, Afet Daire Başkanlığı, Gölcük Belediyesi, Ulusal Medikal Kurtarma Ekipleri (UMKE), Gölcük Değirmendere Sualtı Topluluğu Spor Kulübü (DESSAT), GESOTİM, ile Gölcük-Türkiye Radyo Amatörleri Cemiyeti (TRAC) ekipleri katıldı. Tatbikata Gölcük Kaymakamı Müfit Gültekin, Gölcük Belediye Başkanı Ali Yıldırım Sezer, arama kurtarma ekiplerinin temsilcileri ve çok sayıda vatandaş katıldı. Çınarlık Sahili’nde senaryo gereği meydana gelen deprem sonrasında, yükselen dalgalarla denize sürüklenen ve yıkılarak deniz dibinde kalan bina içerisinde mahsur kalan depremzedeler için kurtarma çalışması başlatıldı.
Dalgıçlar tarafından denizde boğulma tehlikesi geçiren ve su altında kalan binanın batığından çıkarılan yaralılar, ilk müdahalelerinin ardından hastaneye kaldırıldı. Vatandaşların yoğun ilgisi altında başarıyla tamamlanan tatbikat sonrasında Başkan Sezer, kurtarma ekiplerini tebrik etti.
Darıca’da çevre duyarlılığını artırmak amacıyla Balyanoz Koyu’nda deniz temizliği gerçekleştirildi. Denizden birçok plastik madde çıktı.
Darıca’da çevre duyarlılığına örnek bir etkinlik düzenlendi. Darıca Belediye Başkanı Muzaffer Bıyık ve Darıca Kaymakamı Yaşar Dönmez, Bayramoğlu Balyanoz Koyu’nda gerçekleştirilen deniz temizliği çalışmasına katılarak çevre bilinci adına önemli farkındalık oluşturdu. Darıca Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Müdürlüğü ile Bayramoğlu Yelken Kulübü işbirliğinde gerçekleştirilen temizlik çalışmasında denizden çıkarılan atıklar, çevre kirliliğinin boyutlarını gözler önüne serdi. Özellikle otomobil lastikleri, plastik şişeler, evsel atıklar ve metal parçalar dikkat çekerken, gönüllüler ve belediye ekipleri atıkların toplanmasına büyük katkı sağladı.
“Mavi vatanımıza sahip çıkmak hepimizin sorumluluğu ve görevidir”
Etkinlik sonrası açıklamalarda bulunan Darıca Belediye Başkanı Muzaffer Bıyık, çevre temizliğinin sadece bir günlük değil, sürekli bir sorumluluk olduğunu belirterek, “Bugün burada gördüğümüz manzara hepimize önemli bir ders niteliğindedir. Denize atılan her atık, sadece doğayı değil, geleceğimizi de kirletiyor. Çocuklarımıza temiz bir çevre bırakmak istiyorsak, bugünden sorumluluk almalı ve doğamıza sahip çıkmalıyız. Denizlerimiz bizim mavi vatanımız. Dolayısıyla mavi vatanımıza sahip çıkmak hepimizin sorumluluğu ve görevidir. Darıca Belediyesi olarak Sıfır Atık hedefi doğrultusunda çalışmalarımızı sürdüreceğiz.” dedi.
Darıca Kaymakamı Yaşar Dönmez de etkinlikte emeği geçen herkese teşekkür ederek, çevre duyarlılığının yaygınlaştırılması gerektiğini vurguladı. Yapılan temizlik çalışması çevredeki vatandaşlardan da takdir toplarken, benzer etkinliklerin farklı bölgelerde de devam edeceği bildirildi.
Kocaeli’nin Kandıra ilçesinde olumsuz hava-deniz şartları sebebiyle çarşamba, perşembe ve cuma günü tüm plajlarda denize girmek yasaklandı.
Kandıra Kaymakamlığı yaptığı açıklamada, “Olumsuz hava deniz şartları sebebiyle çarşamba, perşembe ve cuma günleri Kandıra ilçemizde bulunan tüm plajlarda denize girmek tehlikeli ve yasaktır. Vatandaşlarımızın denize girmemeleri önemle rica olunur” denildi.
Kocaeli’nin Karamürsel ilçesinde denizde erkek cesedi bulundu, olayla ilgili inceleme başlatıldı.
Edinilen bilgiye göre, Karamürsel Sahili’nde denizde hareketsiz yatan bir şahsı gören vatandaşlar 112 Acil Çağrı Merkezi’ne haber verdi. İhbar üzerine olay yerine sağlık, itfaiye ve deniz polisi sevk edildi. Olay yerine giden ekipler, şahsı denizden çıkardı. Yapılan kontrollerde kişinin öldüğü belirlendi. Yapılan araştırmalarda ölen şahsın Kadir M. olduğu tespit edildi. Ölüm nedenin ve ne zamandır denizde olduğunun tespiti için ceset otopsi yapılmak üzere hastane morguna kaldırıldı.
