Taksilerde kredi kartıyla yapılan ödemelerde POS cihazları üzerinden alınan “hizmet bedeli” yolcular ile sürücüleri karşı karşıya getiriyor. Kocaeli’de bir yolcunun ek ücret tepkisi cep telefonu kamerasına yansırken, komisyonun kendilerine değil finans kuruluşlarına gittiğini belirten taksici esnafı, ek maliyetle karşılaşmak istemeyen yolcular için nakit ödeme dışında bir seçenek kalmadığını vurguladı.
Kartla ödeme sırasında POS cihazları tarafından eklenen hizmet bedeli, yolcuların tepkisini çekmeye devam ediyor. Son olarak Kocaeli’de yaşanan olayda kadın yolcu, kredi kartıyla ödeme yaptığı sırada taksimetre tutarına eklenen hizmet bedeline tepki gösterdi. Yaşanan gerginliği cep telefonuyla kaydeden yolcu, akaryakıt istasyonlarında böyle bir uygulamanın olmadığını belirterek duruma tepki gösterdi. Sürücünün ise söz konusu ücretin sistem tarafından otomatik eklendiğini belirtmesi üzerine yolcu, “Haram olsun” diyerek araçtan ayrıldı.
Taksiciler, müşterinin bu bedelden kaçınmasının tek yolunun nakit ödeme yapmak olduğunu belirtti. Kamu kurumlarından başlayarak yayılan bu uygulamanın, Ödeal’a ait TaksidePOS gibi yaygın kullanılan sistemlerde aktif olduğu kaydedildi.
“22 TL işlem ücretini TaksidePOS kendi koyuyor”
Dijital ödeme sistemindeki işleyişi POS cihazı üzerinden uygulamalı olarak gösteren bir taksi sürücüsü, aracı kurumların komisyon politikasını şu sözlerle aktardı:
“Ben POS cihazına 200 TL giriyorum, 22 TL işlem ücretini TaksidePOS kendi koyuyor. Bunun benimle bir alakası yok. Bu, POS cihazı şirketinin koymuş olduğu bir komisyon. Bu komisyonu kendi cebimden ödeyecek halim yok. Bu kredi kartı komisyonu değil. Zaten banka komisyonu bizden kesiliyor. 22 TL olan ilave komisyon tutarı, TaksidePOS ve benzer şirketlerin kendi komisyonu.”
“Sistemdeki boşluk kullanılıyor”
13 yıldır taksicilik yapan Hakan Peçe, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, dijital ödeme sistemlerindeki işleyişi anlattı. POS cihazı üzerinden uygulamalı gösterim yapan Peçe, taksimetreye girilen tutarın üzerine sistemin otomatik olarak fark eklediğini söyledi. Peçe, “TaksidePOS gibi POS cihazları var. Bunlar hizmet bedeliyle çalışıyor ve bu hizmet bedeli doğrudan müşteriye yansıtılıyor. Ortalama olarak yüzde 10 civarında bir fark söz konusu. Bu uygulama yaklaşık 4 yıl önce, bazı kurumların kredi kartı ödemelerinde komisyon almaya başlamasıyla ortaya çıktı. Daha sonra belediyelere ve toplu taşıma araçlarına da yayıldı. Ancak burada şehirden şehre farklılıklar var. En yüksek oran İstanbul’da. Örneğin İstanbul’da 35 TL olan bir ücret, kredi kartıyla ödendiğinde 50 TL’ye çıkabiliyor. Bu da yaklaşık yüzde 42’ye denk geliyor. Kocaeli ve Sakarya’da oranlar genelde aynı, yaklaşık yüzde 10 civarında. Taksilerde sistem genelde her yerde aynı. Araç muayene istasyonlarında da aynı durum var. Sistemdeki boşluk kullanılıyor. Kamu kurumları, belediyeler bu işlemi başlatınca finans kurumları da buna dahil oldu. Kanunen yaptırımı nedir ve ya engellenebilir mi bilmiyorum” dedi.
“Biz herhangi bir şekilde fiyat hesaplayıp üzerine ekleme yapmıyoruz”
Peçe, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Piyasada çok bilinen POS firmaları bu şekilde çalışıyor. Taksiye bindiğinizde camlarda ya da POS cihazlarının üzerinde bu firmaların isimlerini görmek mümkün. Ancak burada özel isim vermek istemiyorum. Şunu özellikle vurgulamak isterim, bu farklar kesinlikle taksicinin cebine girmiyor. Biz herhangi bir şekilde fiyat hesaplayıp üzerine ekleme yapmıyoruz. Taksimetrede yazan ücret neyse, POS cihazına da aynen o tutarı giriyoruz. Örneğin taksi ücreti 170 TL ise ben POS’a 170 TL yazıyorum. Ancak müşteri kartını okuttuğu anda, sistem otomatik olarak farkı ekliyor ve toplam tutar müşterinin kartına bu şekilde yansıyor. Bu fark POS cihazının alt satırında otomatik olarak görünüyor.”
Taksicilerin banka POS’u yerine bu cihazlara yönelme nedenine de değinen Peçe, bankaların yüksek aylık kullanım ücretleri ve faiz oranları nedeniyle finansal kurumlara ait POS cihazlarının esnaf arasında yaygınlaştığını, ancak bu sistemde maliyetin “hizmet bedeli” adı altında yolcuya yansıtıldığını sözlerine ekledi.
“Şu an için müşterinin bu farktan kaçınmasının tek yolu nakit ödeme yapmak”
Bu sistemin taksiciler arasında yaklaşık iki yıldır yaygınlaştığını ifade eden Hakan Peçe, “Daha önce böyle bir uygulama yoktu. Ben de geçen yıla kadar banka POS cihazı kullanıyordum. Ancak faizlerin ciddi şekilde yükselmesiyle birlikte finans kurumlarının sunduğu POS sistemlerine geçtik. Ondan önce bu şekilde otomatik fark yansıtan bir sistemle karşılaşmamıştım. Şu an için müşterinin bu farktan kaçınmasının tek yolu nakit ödeme yapmak. Kredi kartı ya da başka bir dijital ödeme yöntemi kullanıldığında mutlaka bir fark ödeniyor. Taksi çağırma uygulamalarında da benzer şekilde hizmet bedelleri, gecikme ücretleri ya da farklı kalemler bulunuyor. Oralarda da sistem puanlama ve hizmet bedeli üzerinden işliyor” ifadelerini kullandı.
